Kültür-Sanat Göstergeleri, yerel yönetimlerin kültürel programlama ve mekânsal tasarım süreçlerini Hafıza, Açıklık, Çeşitlilik ve Aidiyet/Bağ Kurma kriterleri doğrultusunda yönlendirmeleri için bir çerçeve sunar. Bu gösterge seti, belediyeler ile kültür-sanat aktörleri ve yerel topluluklar arasındaki ilişkilerin sorgulanmasına yardımcı olur. Kamusal alanlarda/kültür merkezlerinde etkinlik yapabilenlere, karar alma süreçlerine katılanlara ya da hizmet ve destek mekanizmalarının erişilebilirliğine yönelik sorulara odaklanır. Göstergeler, farklı bağlamlara uyarlanabilir. Böylece her kurum, kendi ihtiyaçlarına uygun bir değerlendirme çerçevesi kurabilir. Kültür-Sanat Göstergeleri aracı, özellikle kurum içi stratejik planlama, politika değerlendirmesi ve etkinlik/mekân iyileştirme süreçlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Proje kapsamında iki temel izleme aracı hazırlandı:

Puanlanabilir Göstergeler Tablosu

• Katılımcılık, Dâhil Olma, Hafıza & Mekân, Kültürel Çoğulluk gibi başlıklarda toplam 15–20 gösterge içeriyor.
• Her gösterge 1–5 arası puanlanabiliyor.
• Bu tablo özellikle uygulama sonrası yapılacak öz değerlendirme ve karşılaştırmalar için kullanılabilir.

Yaşayan Göstergeler İndeksi

• 60’tan fazla gösterge içeriyor.
• Niteliksel değerlendirme, gözlem, hikâye toplama gibi yöntemlerle kullanıma uygun.
• Sabit bir doküman değil; saha deneyimlerine göre gelişmeye açık.
• Sadece “ne kadar başardık” sorusuna değil; “neyi fark ettik”, “neyi değiştirdik” gibi sorulara da alan açıyor.

Neden Önemli?

Yerel yönetimlerin kültür-sanat alanındaki varlığı sadece mekân açmak ya da etkinlik yapmakla sınırlı kalmamalı. Sanatçılarla, sivil toplumla, kültür kurumlarıyla birlikte hareket etmek, birlikte düşünmek ve üretmek, kültür politikalarının zeminini kaybetmemesi açısından hayati önem taşıyor.

İzleme araçları da bu işbirliğini derinleştirme ve güçlendirme işlevi taşıyorlar. Kimin neden orada olduğunu, kimin sesinin daha az duyulduğunu, neyin değişip neyin sabit kaldığını fark etmeye yarayan basit ama güçlü pratikleri mümkün kılıyorlar.

Nasıl Kullanılır?

Puanlanabilir Göstergeler Tablosu, belediye ekiplerinin ya da proje yürütücülerinin kendi süreçlerini hızlıca değerlendirebilmesi için pratik bir araç.

Yaşayan Göstergeler İndeksi ise proje boyunca an be an fark edilenleri, küçük değişimleri, görünmeyen dönüşümleri takip edebilmeyi mümkün kılıyor.

İki araç da rapor üretmekten ziyade birlikte düşünmek, öğrenmek ve geliştirmek için bir başlangıç noktası sunuyor.