Yer: İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır (özellikle Balat, Şişli, Ulus, Kemeraltı, Yenişehir gibi çok kültürlü semtler)
Tema: Kentlerin çok katmanlı sosyal ve kültürel tarihini fiziksel mekânlar üzerinden görünür kılmak ve kullanıcıyı bilgiye dayalı bir hafıza deneyimiyle buluşturmak. Yerel yönetimlerin kültürel miras stratejileri için dijital destekli, etkileşimli ve kamusal mekân odaklı bir model sunmak.
Çalışma Özeti: KarDes Mobil Uygulaması, kentlerin çok kültürlü geçmişini herkesin erişebileceği bir hafıza rotasına dönüştürüyor. Uygulamayı indiren kullanıcıların İstanbul, Ankara, İzmir ve Diyarbakır gibi şehirlerdeki semtleri kendi başına keşfe çıkabilmesini sağlıyor. Her rotada, bir mahallenin tarihine, yapısına ve hikâyelerine ışık tutan duraklar yer alıyor.
Akıllı telefonlara indirilebilen, harita tabanlı bir keşif rehberi olarak çalışan uygulamanın içeriğinde, semtlere göre hazırlanmış yürüyüş rotaları, durakların her biri için anlatımlar ve arşiv görselleri bulunuyor. Kullanıcılara hem bilgi sunuluyor hem de kentle kişisel bağlar kurması teşvik ediliyor. Bir rehbere ihtiyaç duymaksızın adım adım yönlendirilen kullanıcılar, sokakları gezerken bir yapının önünde durduğunda uygulama tarafından o mekânın geçmişine dair sunulan bilgi, fotoğraf ve anlatımlarla karşılanıyor. Bu sayede hem fiziksel hem de duygusal bir keşif deneyimi yaratılıyor.
KarDes, kentte yaşayanlara sadece bilgi sunmakla kalmıyor; yaşadıkları çevreyle daha güçlü bağlar kurmalarını teşvik ediyor. Kamusal alanların tarihsel ve kültürel birikimini yeniden hatırlatması bakımından yerel yönetimler için de kültürel mirasın korunması, aktarılması ve erişilebilir kılınması bağlamında yol gösterici bir nitelik taşıyor. Kentin geçmişiyle kurulan bu bağ, kültür politikalarının yanı sıra katılımcı ve aidiyet temelli yerel hizmetlerin de temelini oluşturuyor.
Etkisi: KarDes, kent hafızasını dijital araçlarla görünür kılarak, çok kültürlü mirasın toplumla yeniden buluşmasını sağlıyor. Kullanıcıların yaşadıkları çevreye farklı bir gözle bakmalarına alan açarken, yerel yönetimlerin katılımcı, kapsayıcı ve kültürel mirasa duyarlı politikalar geliştirmesi için ilham veriyor.
Bir Model Olarak Nasıl Kullanılır?
KarDes, kültürel mirasın dijital yollarla anlatılması ve paylaşılması konusunda yerel yönetimlere uygulanabilir bir örnek sunuyor. Belediyeler, kentlerindeki çok katmanlı geçmişi görünür kılmak için benzer uygulamalar geliştirerek semtlerin hafıza rotalarını dijital ortama taşıyabilir. Bu tür uygulamalar kullanıcı için kendi hızında ve ilgisine göre ilerleyebileceği bir deneyim sunarak rehberli turların ötesine geçmeyi başarıyor.
Ayrıca yerel tarih uzmanlarının, sivil toplum temsilcilerinin ve mahalle sakinlerinin katılımıyla hazırlanacak içerikler katılımcı bir üretim sürecini teşvik ederken, yerel sahiplenmenin güçlenmesini de mümkün kılıyor. Kamusal alanların geçmişle bağ kuracak şekilde yeniden yorumlanması hem kültürel mirasın korunmasını hem de güncel yaşamla ilişkilenmesini sağlıyor.
KarDes örneği, özellikle erişilebilirlik, çok dillilik ve kullanıcı dostu tasarım gibi unsurlar bakımından dikkate değer bir model olarak değerlendirilebilir. Yerel yönetimler bu yaklaşımı kendi kentlerine uyarlayarak hem kentsel hafızayı güçlendirebilir hem de kültürel planlama süreçlerine yeni boyutlar kazandırabilir.