Yer: Atlanta, Georgia, ABD
Tema: Belediyelerin altyapı, sosyal hizmet, çevresel düzenleme gibi çalışmalarının kültürel planlama ile uyumlu hâle getirilebileceği projeler uygulamak.
Örneğin, ulaşım altyapısını yalnızca fiziksel geçiş noktaları değil; kültürel karşılaşmalara, toplumsal katılıma ve aidiyet duygusuna zemin hazırlayan ortak yaşam alanları olarak yeniden tasarlamak.
Sanatı kentin ritmine dâhil ederek ve kamusal sanatı günlük yaşamın parçası hâline getirerek hem estetik hem sosyal dönüşüm yaratmak.
Çalışma Özeti: Artbound, Atlanta toplu taşıma işletmesi MARTA’nın (Metropolitan Atlanta Rapid Transit Authority) yürüttüğü, kamusal alanlarda sanat üretimini destekleyen kapsamlı bir sanat programı. MARTA bütçesinin %1’i bu programa ayrılarak sürdürülebilir bir finansman modeli de oluşturuluyor.
Program kapsamında tren istasyonları, otobüs durakları ve toplu taşıma hatları; mural, mozaik, heykel, dijital yerleştirme, ışık sanatı gibi farklı disiplinler aracılığıyla yeniden tasarlanıyor. Bununla beraber, canlı performanslar, müzik etkinlikleri ve kamusal mekânlardaki katılımcı sanat üretimleriyle yolculuk deneyimi bir “kültürel rota”ya dönüştürülüyor.
Bazı dikkat çekici uygulamalar:
- Airport Station’da Michael Jones’un 70 fitlik mozaiği “Equinox”
- Pride Bus Wrap programı ile araç yüzeylerinde görünürlük kazanan sanat eserleri
- Artbound LIVE! ile istasyonlarda canlı performansların düzenlenmesi
Ayrıca bazı projeler doğrudan topluluk katılımıyla hayata geçiriliyor. Örneğin West End mahallesinde beton bariyerlerin stencil ve boya atölyeleriyle – dönüştürülmesi, mahalle sakinlerinin bizzat sanat üretimine dâhil edilmesiyle gerçekleştirilmiş.
Etkisi:
Artbound, sanatın kentte gündelik yaşama dâhil edilmesini sağlayarak Atlanta’da topluluklar arasında bağ kuran, toplulukların görünürlüğünü artıran ve toplumsal katılımı teşvik eden bir etki yaratıyor.
- Estetik dönüşüm: Beton, gri ve işlevsel yapılar; renkli ve canlı alanlara dönüşüyor.
- Toplumsal aidiyet: Mahalle sakinleri, ürettikleri veya katkı sundukları eserler sayesinde yaşadıkları yerle daha fazla bağ kuruyor.
- Erişim & Açıklık : Azınlık sanatçılara ve gençlere dönük açık çağrılarla katılımcı sanat üretimi destekleniyor. Sanat üretimi için ayrılan fonlar, yerel yaratıcı endüstrileri destekliyor.
Bir Model Olarak “Artbound” Nasıl Kullanılır?
Ulaşım altyapısında kültür politikası: Raylı sistemler, otobüs durakları ve istasyonlar gibi “geçiş” mekânlarının kültürel ve sosyal alanlara dönüştürülmesi.
Sanatçılar için istikrarlı destek modeli: Sabit bütçe (%1) ayrılarak her yıl çağrı ve komisyonlar aracılığıyla sanatçılara sürdürülebilir destek sağlanması.
Topluluk katılımı: Yerel sanatçıların yanı sıra mahalle sakinlerinin üretime dâhil edildiği katılımcı sanat uygulamalarıyla kamusal alanın birlikte inşası.Kültürel ifade çeşitliliğiı: Mozaik, mural, ışık yerleştirmesi, graffiti, canlı müzik, dijital anlatılar gibi geniş bir yelpazeye yayılan üretime alan açmak.