|
|
|
Beril Sarıaltun
|
|
Selam nasılsınız? Size şu ana kadar otuz kez posta kutularınızda “merhaba” demişiz. Umarım 2025 yılı olabildiğince iyi geçmiştir. Bütün çalkantılarıyla var olmaya gayret ediyoruz. Önümüzdeki yıl Kreşendo’nun beşinci yılı olacak. Bu konuda çok heyecanlıyız. Umarım yalnızca festivallerde değil farklı seferlerde de buluşuruz. Bizim niyetimiz ve hayallerimiz çok. Bu esnada yıl bitmeden size de soralım. Bültene dair fikirlerinizi öğrenmek isteriz. Aklınıza gelenler için beril@kresendobiz.com üzerinden ulaşabilirsiniz. Şimdiden iyi yıllar dilerim!
|
|
|
|
Seri Üretim Çağında Müzik
|
|
Yapay zeka destekli müzik araçları geliştikçe, otantik üretim yoluyla ve yalnızca birkaç satırlık bir yönlendirme metniyle ortaya çıkan şarkıları ayırt etmek gitgide zorlaşıyor. Başlangıçta sevdiğimiz şarkıların arabesk cover’larına gülüp geçerken olay masum bir eğlence gibi görünse de, bugün yapay zekayla üretildiği belki birçok kişi tarafından bilinmeyen şarkılar listelerde üst sıralara yerleşmeye başlayınca, artık mesele yalnızca komik ya da ilginç içeriklerden ibaret değil. Emeğin değeri ve dinleyiciyle kurulan ilişkinin samimiyeti de, doğal olarak sorgulanıyor.
|
|
|
|
Bu yeni dalga, müziğinin her detayını titizlikle kurgulayan, yıllarını sesine, enstrümanına, sözlerine, kendini yansıtan bir estetik dünya yaratmaya harcayan müzisyenler için bir tedirginlik sebebi. Eskiden bir şarkının arkasında hisler, deneyimler ve uzun yaratım süreçleri varken; yapay zekayla bir dakika içinde üretilen işler de artık aynı dijital vitrinlerde sergileniyor. Güvenimizi çoktan yitirdiğimiz algoritmaların hızlı tüketimi teşvik ettiği, keşif listelerinde bile yapay zeka şarkılar önerdiği bu düzende, gerçek hislerin gerçek dinleyicilere ulaşması giderek zorlaşacak, tabii bu her yeni teknolojide ortaya çıkan geçici bir furya değilse. Bu yapay üretimin kabul görüp müzik endüstrisinde yeni bir norm haline gelmesi senaryosunda ise konu, onun hangi sınırlar içinde kullanıldığına dair etik ve hukuki çerçevenin çizilmesine kalıyor. Çünkü konunun en önemli kısımlarından biri, yapay zeka işlerin kimin emekleri üzerine inşa edildiği. Zira bu araçlar sıfırdan üretim yapmıyor. Geçmişte kaydedilmiş seslerle, bestelerle beslenerek öğreniyor. Geçtiğimiz haftalarda müzisyen Eda Tat, yapay zeka araçlarıyla ürettiği bilinen ve hızla popülerleşen bir grubun, şarkılarında onun sesini, hatta kullandıkları bazı görsellerde yüzünü ve daha önce kullandığı arka planları dahi kullandığını ifade etti. Burada durum yalnızca ilham sınırlarını aşan bir benzerlik değil, emeğin açıkça ve izinsiz şekilde kullanılmış olması ihtimali.
|
|
|
|
Seri üretimin alkışlandığı, albüm ve klip üretimlerinin imkansızlaştırıldığı bu dönemde, sanatçıların samimi hikayelerini, emeklerini korumakta dinleyiciler tarafından yalnız bırakılmaması, konunun bir “furya” olarak kalıp kalmamasında belirleyici. Yapay zeka müzik üretmeyi her zaman kolaylaştıracak, aradaki farkın asla ayırt edilemeyeceği noktaya dek gelişmeye hep devam edecek; ama bizim için müziği anlamlı ve vazgeçilmez kılan şeyin hala insan deneyimi olduğunu hatırlayarak tercihlerimizi yapmamız, bu araçların müzik endüstrisinin merkezine oturmasını belki de engelleyecek.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2025’i, bu satırları yazan kişi için manifestival’le birlikte “yılın albümü” olan, Olivia Dean’in “The Art of Loving”iyle kapatıyoruz. 26 Eylül 2025’te yayımlanan albüm, Dean’in Messy’den sonra gelen ikinci stüdyo albümü. Soul, neo-soul ve pop arasında dolaşan albüm; aşkı siyah ya da beyaz değil de, daha çok grinin tonlarında arıyor. Albümdeki çoğu şarkı, sanki hep oradaymış da biz onları şimdi gerçekten duymaya başlamışız gibi tanıdık bir his veriyor.
|
The Art of Loving, ilhamını bell hooks’un “All About Love” kitabından da alan, postmodern bir aşk kadınının hikâyesi. Aşkı düşünürken sınırlarını ve öz sevgisini de sorgulayan; bazen akışa bırakan, bazen yaklaşmak, bazen de uzaklaşmak isteyen bu kadın, yaşadığımız çağın içinden, gerçek biri. Dean, sevme hallerini yalnızca somut ilişkiler üzerinden değil, sevme eyleminin dönüşen biçimleri üzerinden anlatıyor. Albümün tamamının Londra’da, Dean’in kendini ikinci evinde gibi hissettiği bir ev stüdyosunda kaydedilmiş olması da albümün bu sıcak, samimi halini güçlendiriyor.
|
|
Albümün ilk teklisi “Nice to Each Other”, iki kişinin birbiri için doğru ya da yanlış olmaktan bağımsız, yalnızca bir süreliğine birbirlerine iyi gelme ihtimali üzerine. “So Easy (To Fall in Love)” ve albümün “viral hiti” denebilecek “Man I Need”, aşka oyuncu bir davet, tatlı bir ikna gibi. “Something Inbetween” nefes alma ihtiyacını, herkesten önce kendine ait olmayı ve “arada bir yerde” olabilme arzusunu işlerken, sade tınısıyla albümün kapatan “I’ve Seen It”, aşka tanık olduğumuz, en iyi ve en kötü taraflarımızı açığa çıkaran enstantaneler arasında; başta onu hiç öğrenmemiş olmayı dilerken, sonunda ise aslında en başından beri bir şekilde içimizde olduğunu fark ediyor, verilen derin bir nefes hissinde, uzun zaman sonra bu kadar güzel bir şey dinlemiş olmanın verdiği istemsiz gülümsemeyle sonlanıyor.
|
|
|
|
|
|
|